ปรัชญาจีน ความเชื่อ ข้อห้าม สิ่งมงคล ที่คนเรียนจีนควรรู้

หมวดหมู่: วัฒนธรรมจีน | เวลาอ่าน: 6 นาที

ภาษากับวัฒนธรรมแยกกันไม่ออก ถ้าเรียนจีนโดยไม่เข้าใจว่าทำไมคนจีนไม่ให้นาฬิกาเป็นของขวัญ หรือทำไมเลข 4 ถึงเป็นตัวเลขอัปมงคล ก็จะสื่อสารผิดพลาดโดยไม่รู้ตัว บทความนี้รวมความเชื่อ ข้อห้าม และสิ่งมงคลในวัฒนธรรมจีนที่ต้องรู้ค่ะ

ตัวเลขมงคลและอัปมงคลในวัฒนธรรมจีน

ตัวเลขมงคล

8 (八 bā) — มงคลที่สุด! เพราะพ้องเสียงกับ 发 (fā = รุ่งเรือง ร่ำรวย) นี่คือเหตุผลว่าทำไมคนจีนชอบเลขทะเบียนรถและเบอร์โทรที่มีเลข 8 มาก เลข 88 แปลว่า “รวยซ้อนรวย”

6 (六 liù) — มงคล เพราะพ้องเสียงกับ 流 (liú = ไหลลื่น ราบรื่น) ใช้ 666 แสดงว่า “เยี่ยมมาก ดีเลิศ”

9 (九 jiǔ) — มงคล เพราะพ้องเสียงกับ 久 (jiǔ = ยาวนาน นิรันดร์) จึงใช้ในงานแต่งงาน อวยพรให้รักกันนาน

2 (二 èr) — มงคลในงานมงคล เพราะสิ่งดีๆ มักมาเป็นคู่ 好事成双 (สิ่งดีมักเป็นคู่)

ตัวเลขอัปมงคล

4 (四 sì) — อัปมงคลที่สุด เพราะพ้องเสียงกับ 死 (sǐ = ตาย) ตึกในจีนหลายแห่งข้ามชั้น 4 ตรงไปชั้น 5 เลย บางโรงพยาบาลไม่มีหมายเลข 4 ในห้อง

14 — แย่มาก เพราะแปลว่า “ตายแน่” 74 — แย่มาก เพราะแปลว่า “ตายแบบแน่นอน”

ของขวัญต้องห้ามในวัฒนธรรมจีน

❌ ห้ามให้นาฬิกา (钟 zhōng)

ทำไม? เพราะ 送钟 (sòng zhōng = ให้นาฬิกา) พ้องเสียงกับ 送终 (sòng zhōng = ส่งคนตาย, ไปงานศพ) ถือว่าอัปมงคลอย่างยิ่ง ห้ามให้นาฬิกาเป็นของขวัญชาวจีนเด็ดขาด

ยกเว้น: นาฬิกาข้อมือ (手表 shǒubiǎo) ไม่เหมือนกับนาฬิกาตั้ง/แขวน และสามารถให้ได้

❌ ห้ามให้รองเท้า

ทำไม? เพราะรองเท้าแปลว่า “เชิญคุณออกไปจากชีวิตฉัน” ในบางความเชื่อ อย่างไรก็ตาม คนรุ่นใหม่เริ่มลดความยึดถือ

❌ ห้ามให้ร่ม (伞 sǎn)

ทำไม? เพราะ 伞 พ้องเสียงกับ 散 (sàn = พลัดพราก แยกทาง) ไม่เหมาะให้คู่รักหรือในงานมงคล

❌ ห้ามให้ดอกไม้ขาวหรือดอกไม้เหลือง

ทำไม? ดอกไม้ขาวใช้ในงานศพ ดอกเหลืองสีใกล้เคียงสีที่ใช้ในพิธีศพบางงาน

✅ ของขวัญที่ดี

แดง — ซองแดง อั่งเปา หรือของสีแดง = มงคล ทอง — ของสีทอง = มั่งมีศรีสุข ผลไม้กลม — ส้ม แอปเปิล = ความสมบูรณ์ ครอบครัวอบอุ่น ปลา — ทำอาหารปลา = มีเหลือ เหลือกิน (鱼 yú พ้องเสียงกับ 余 = เหลือ)

สีมงคลและอัปมงคล

สีมงคล

แดง (红色 hóngsè) — สีที่ใช้ทุกเทศกาลมงคล ขับไล่สิ่งชั่วร้าย นำโชคลาภ

ทอง (金色 jīnsè) — ความมั่งคั่ง สถานะสูง

เหลือง (黄色 huángsè) — สีของจักรพรรดิ สูงส่ง (แต่บางบริบทใช้ไม่ได้)

สีอัปมงคล

ขาว (白色 báisè) — สีงานศพ อย่าใส่ชุดขาวในงานมงคล

เขียว (绿色 lǜsè) — หมวกสีเขียว (绿帽子 lǜ màozi) แปลว่า “สวมหมวกสีเขียว” ซึ่งเป็นสำนวนที่หมายความว่า “ถูกนอกใจ” ห้ามให้หมวกสีเขียวเป็นของขวัญ

ความเชื่อเรื่องสัตว์มงคล

มังกร (龙 lóng) — สัตว์ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด สัญลักษณ์ของจักรพรรดิ พลัง ความยิ่งใหญ่ ไม่ใช่สัตว์น่ากลัวเหมือนในวัฒนธรรมตะวันตก

ปลา (鱼 yú) — มงคล เพราะพ้องเสียงกับ 余 (เหลือ/อุดมสมบูรณ์) โต๊ะจีนในงานมงคลต้องมีปลา

ค้างคาว (蝠 fú) — มงคล! เพราะพ้องเสียงกับ 福 (fú = โชคดี) จึงเห็นรูปค้างคาวตกแต่งในวัฒนธรรมจีนบ่อย

กวาง (鹿 lù) — มงคล เพราะพ้องเสียงกับ 禄 (lù = เงินเดือน ค่าตอบแทน) สัญลักษณ์ความมั่งมี

ข้อห้ามในชีวิตประจำวัน

ที่โต๊ะอาหาร

❌ ปักตะเกียบในข้าว — ดูเหมือนธูปไว้อาลัยคนตาย อัปมงคลอย่างยิ่ง

❌ เคาะชามด้วยตะเกียบ — คนยากจนหรือขอทานทำ ถือว่าไม่มีมารยาท

❌ พลิกปลาตอนกิน — ในบางพื้นที่เชื่อว่าโชคจะ “พลิก” ตามปลา

✅ รับของจากผู้ใหญ่ด้วยสองมือ — แสดงความเคารพ

เกี่ยวกับตัวเลขและเงิน

❌ ให้เงินเป็นจำนวนคี่ — ยกเว้นในงานศพ งานมงคลให้เป็นคู่

✅ ให้เงินเลข 8 — 88, 888, 8888 ล้วนเป็นมงคล

❌ ทวงหนี้ในวันตรุษจีน — ถือว่าโชคร้ายทั้งคนทวงและคนถูกทวง

ปรัชญาจีนพื้นฐานที่สะท้อนในภาษา

面子 (Miànzi) — การรักษาหน้า

หนึ่งในแนวคิดที่สำคัญที่สุดในสังคมจีน “มีหน้า” หมายถึงมีความนับหน้าถือตาจากสังคม การทำให้คนอื่น “เสียหน้า” ในที่สาธารณะถือเป็นความผิดร้ายแรง แม้แต่การปฏิเสธตรงๆ ก็อาจทำให้เสียหน้าได้

ในทางปฏิบัติ: คนจีนมักพูดอ้อมค้อม ไม่ปฏิเสธตรงๆ เพราะไม่อยากให้ใครเสียหน้า

关系 (Guānxi) — เส้นสาย ความสัมพันธ์

เน้นความสำคัญของเครือข่ายความสัมพันธ์ ในสังคมจีนการมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนสำคัญอาจมีค่ากว่าความสามารถ

和谐 (Héxié) — ความกลมกลืน

จีนให้ความสำคัญกับความสามัคคี ไม่ชอบความขัดแย้งตรงๆ ชอบหาทางออกที่ทุกฝ่ายพอใจ

คำศัพท์วัฒนธรรมที่ต้องรู้

ตัวจีน	พินอิน	ความหมาย
福	fú	โชคดี มีสุข
禄	lù	เงินทอง ค่าตอบแทน
寿	shòu	อายุยืนยาว
喜	xǐ	ความสุข มงคล
财	cái	ความมั่งคั่ง
吉祥	jíxiáng	ดีมงคล
幸运	xìngyùn	โชคดี
迷信	míxìn	โชคลาง ความเชื่องมงาย