วัฒนธรรมออฟฟิศจีน — 996 คืออะไร วันหยุด โบนัส สิ่งที่ต้องรู้ก่อนทำงานกับคนจีน
หมวดหมู่: ชีวิตจีนสมัยใหม่ / ภาษาจีนธุรกิจ | เวลาอ่าน: 6 นาที
ถ้าต้องทำงานร่วมกับชาวจีน หรือวางแผนไปทำงานในจีน วัฒนธรรมการทำงานแตกต่างจากไทยพอสมควร บทความนี้อธิบายสิ่งที่ควรรู้ พร้อมคำศัพท์ภาษาจีนที่ใช้ในที่ทำงานค่ะ
996 คืออะไร? ทำไมถึงเป็นประเด็น?
996 (九九六 jiǔ jiǔ liù) คือวัฒนธรรมการทำงาน เช้า 9 โมง ถึงเย็น 9 โมง 6 วันต่อสัปดาห์ ซึ่งพบบ่อยในบริษัท Tech จีนขนาดใหญ่อย่าง Alibaba, Tencent, ByteDance, Huawei
ปัจจุบันมีการถกเถียงในสังคมจีนมาก และศาลจีนตัดสินว่า 996 ผิดกฎหมายแรงงาน แต่ก็ยังปฏิบัติกันอยู่ในบางบริษัท
วัฒนธรรมการทำงานที่เกี่ยวข้อง:
- 大小周 (dà xiǎo zhōu) = สลับสัปดาห์ใหญ่-เล็ก หมายถึงสัปดาห์หนึ่งหยุด 2 วัน อีกสัปดาห์หยุดแค่วันอาทิตย์วันเดียว
- 内卷 (nèijuǎn) = “การม้วนเข้าข้างใน” หมายถึงการแข่งขันภายในที่ไม่ก่อให้เกิดผลดี ทุกคนทำงานหนักขึ้นแต่ผลลัพธ์รวมไม่เพิ่ม
- 躺平 (tǎng píng) = “นอนราบ” หมายถึงการเลือกใช้ชีวิตแบบ minimal ไม่ฝืนแข่งขัน เป็นปฏิกิริยาตอบสนองต่อ 内卷
วันหยุดและเทศกาลในระบบทำงานจีน
วันหยุดราชการหลักของจีน:
| เทศกาล | วันหยุด | ชื่อจีน |
|---|---|---|
| ปีใหม่สากล | 1 วัน | 元旦 Yuándàn |
| ตรุษจีน | 7 วัน | 春节 Chūnjié |
| วันแรงงาน | 5 วัน | 劳动节 Láodòng Jié |
| วันชาติจีน | 7 วัน | 国庆节 Guóqìng Jié (1–7 ต.ค.) |
| วันเช็งเม้ง | 1 วัน | 清明节 Qīngmíng |
| วันบ๊ะจ่าง | 1 วัน | 端午节 Duānwǔ |
| วันไหว้พระจันทร์ | 1 วัน | 中秋节 Zhōngqiū |
หมายเหตุสำคัญ: จีนมีระบบ “ชดเชยวันหยุด” โดยก่อนหน้าช่วงวันหยุดยาว มักต้องทำงานวันเสาร์ที่เป็นวันที่ “จ่ายคืน” เช่น ก่อนตรุษจีนอาจต้องทำงานวันเสาร์ล่วงหน้า
วัฒนธรรมการกินข้าวกลางวัน
午休 (wǔ xiū) = พักกลางวัน เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในออฟฟิศจีน!
คนจีนส่วนใหญ่นอนพักตอนกลางวัน 30–60 นาทีหลังกินข้าว ออฟฟิศหลายแห่งมีโซฟาหรือเสื่อให้นอนพักในห้องพัก ไม่ควรจัดประชุมช่วง 12:00–13:30 น. ถ้าไม่จำเป็น
วัฒนธรรม “Boss Day” และลำดับชั้น
面子 (Miànzi) = “หน้า” หรือเกียรติยศ เป็นแนวคิดสำคัญมากในสังคมจีน
การรักษาหน้าของผู้บังคับบัญชาต่อหน้าคนอื่นสำคัญมาก อย่าโต้เถียงเจ้านายในที่ประชุม ถ้าไม่เห็นด้วยให้คุยส่วนตัว
ลำดับชั้นในบริษัทจีน:
| ตัวจีน | พินอิน | ความหมาย |
|---|---|---|
| 老板 | lǎobǎn | เจ้านาย/เจ้าของ |
| 总经理 | zǒng jīnglǐ | กรรมการผู้จัดการ (CEO) |
| 经理 | jīnglǐ | ผู้จัดการ |
| 主管 | zhǔguǎn | หัวหน้าแผนก |
| 同事 | tóngshì | เพื่อนร่วมงาน |
| 下属 | xiàshǔ | ลูกน้อง |
| 实习生 | shíxíshēng | นักศึกษาฝึกงาน |
คำศัพท์ในที่ทำงานที่ใช้บ่อย
การทำงาน:
| ตัวจีน | พินอิน | ความหมาย |
|---|---|---|
| 开会 | kāi huì | ประชุม |
| 汇报 | huìbào | รายงานผลงาน |
| 出差 | chū chāi | ไปต่างจังหวัด/ต่างประเทศเพื่องาน |
| 加班 | jiā bān | ทำงานล่วงเวลา |
| 请假 | qǐng jià | ลางาน |
| 绩效 | jìxiào | ผลการปฏิบัติงาน (KPI) |
| 年终奖 | niánzhōng jiǎng | โบนัสปลายปี |
| 辞职 | cí zhí | ลาออก |
| 被裁 | bèi cái | ถูกปลด/ถูก layoff |
คำแสลงออฟฟิศฮิตในจีน:
| คำ | พินอิน | ความหมาย |
|---|---|---|
| 摸鱼 | mō yú | แกล้งทำเป็นงาน/เล่นมือถือตอนทำงาน |
| 卷 | juǎn | แข่งขันหนักโดยไม่จำเป็น |
| 躺平 | tǎng píng | ไม่ฝืนแข่ง ทำน้อยลง |
| 打工人 | dǎgōng rén | “ชนชั้นแรงงาน” ใช้แบบ self-deprecating |
| 社畜 | shè chù | “สัตว์สังคม” = คนที่อยู่ใต้บังคับบริษัท |
วัฒนธรรมโบนัสปลายปี 年终奖
年终奖 (niánzhōng jiǎng) = โบนัสปลายปี เป็นเรื่องใหญ่มากในสังคมจีน ช่วงก่อนตรุษจีนคนจะพูดถึง 年终奖 ว่าได้เท่าไหร่ บางบริษัท Tech ให้สูงมากจนเป็นข่าว
ช่วงหลังปีใหม่จีน (ก.พ.–มี.ค.) เป็น “ฤดูลาออก” 跳槽季 (tiào cáo jì) เพราะคนรับโบนัสแล้วก็ลาออกเปลี่ยนงาน เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทุกปี
ประโยคที่ใช้บ่อยในออฟฟิศจีน
我今天要加班,先走不了。 (Wǒ jīntiān yào jiā bān, xiān zǒu bù liǎo.) วันนี้ต้องทำงานล่วงเวลา ยังไปก่อนไม่ได้
这个项目的截止日期是什么时候? (Zhège xiàngmù de jiézhǐ rìqī shì shénme shíhòu?) กำหนดส่งงานชิ้นนี้เมื่อไหร่?
我想请两天假,可以吗? (Wǒ xiǎng qǐng liǎng tiān jià, kěyǐ ma?) ขอลาหยุด 2 วันได้ไหม?
明天有个重要的会议,大家别忘了。 (Míngtiān yǒu gè zhòng yào de huìyì, dàjiā bié wàng le.) พรุ่งนี้มีประชุมสำคัญ ทุกคนอย่าลืมนะ
สรุป: สิ่งที่ต้องปรับตัวเมื่อทำงานกับชาวจีน
- รักษาหน้า 面子 — ไม่วิจารณ์ต่อหน้าคนอื่น
- ความสัมพันธ์ 关系 (guānxi) — เครือข่ายและความสัมพันธ์สำคัญกว่ากฎระเบียบ
- ความอดทน — การตัดสินใจอาจช้ากว่าที่คิด ต้องรอความเห็นชอบหลายชั้น
- WeChat คือช่องทางหลัก — อีเมลอาจไม่มีคนอ่าน แต่ WeChat ตอบเร็วมาก
บทความที่เกี่ยวข้อง: ภาษาจีนในที่ทำงาน | ภาษาจีนธุรกิจ ประโยคที่ต้องรู้ | Resume ภาษาจีน อัปเดตล่าสุด: 2026